نقش دوچرخه در حمل و نقل

رهبری

اخبار

 آخرین اخبار 

دوچرخه

نقش دوچرخه در حمل و نقل

نقش دوچرخه در حمل و نقل
1397/10/17
12:43 1395

امروزه با توجه به روند فزاینده کاربرد اتومبیل های شخصی و مسائل و معضلات اقتصادی ،اجتماعی،زیست محیطی و ... که در پی داشته است،گسترش حمل و نقل عمومی و شیوه های غیر موتوری به عنوان راه حل های اساسی شناسایی شده اند.گرچه گسترش سیستم های حمل و نقل عمومی از قبیل اتوبوس و تاکسی و مترو و ... یک اقدام ارزشمند و مناسب برای کاهش بحران ترافیک در شهرهای بزرگ است، اما در کنار آن می توان با گسترش شیوه های دیگر حمل و نقل مانند دوچرخه به عنوان یک وسیله نقلیه غیر موتوری به عنوان راه حل های مکمل برای کاستن از معضلات ترافیکی استفاده کرد.

دوچرخه سواری به عنوان یکی از روش های حمل و نقل غیر موتوری دارای جذابیت های خاص خود میباشد که مهترین آنها تأثیر مثبت در توسعه پایدار شهری است.گسترش دوچرخه سواری به عنوان یک موقعیت سفر، بخشی از حمل و نقل است تا در جایگزینی اتومبیل شخصی و تشویق به استفاده از آن نقش آفرین باشد.اگرچه ترافیک دوچرخه درصد ناچیزی از کل جریان ترافیک را شامل میشود اما تأثیر همین درصد کم نیز باید در برنامه ریزی حمل و نقل در نظر گرفته شود. البته باید به این نکته هم اشاره شود که با گسترش فرهنگ دوچرخه سواری میتوان این درصد ناچیز را در آینده ای نزدیک افزایش داد. به همین  منظور بسیاری از شهرها برنامه ریزی گسترده ای را برای تأمین تسهیلاتی از قبیل اختصاص راههای مخصوص دوچرخه سواری به صورت خطوط ویژه عبور و مرور دوچرخه در خیابان ها به اجرا در آورده اند.

در سال های اخیر مدیران حمل و نقل شهرهای بزرگ در این اندیشه بوده اند که سیستم پیچیده حمل و نقل را به نوعی تحت نظارت و کنترل خود درآورند تا از تغییرات متعدد و متنوع این سیستم پویا همواره مطلع باشند.از این حیث توجه به طرح شبکه مسیرهای دوچرخه سواری در اکثر شهرهای ایران مورد بررسی قرار گرفته است، تا به این واسطه نقشی مؤثر در کاهش ترافیک شهری ایفا کنند و با ایجاد امکانات و خدمات مناسب مردم را به استفاده از روش های جایگزین برای جا به جایی در سطح شهر به جای استفاده از اتومبیل شخصی تشویق کنند.

دوچرخه و آلودگی هوا :

امروزه بر اثر افزایش آلودگی هوا روز به روز بر آمار بیماران تنفسی و ریوی افزوده میشود،بخش اعظم اينگونه نگراني ها و مشکلات نيز تنها به يک عامل يعني وسايل نقليه موتوري باز مي گردد.افزايش بي رويه خودروها، آلودگي هوا و خطرات ناشي از آن که گاهي حتي منجر به مرگ مي شود را سالهاست که مي شنويم والبته راه حل هاي مقطعي را که گاهي تاثيرگذار است را تجربه کرده ایم. اما استفاده از دوچرخه در گروه راه حل هايي است که در سالهاي اخير مطرح شده و در زمره راه هايي است که تنها تأثیرات مقطعی نخواهد داشت و تأثیرات مثبت آن در آینده نیز بسیار به چشم خواهد آمد.استفاده از دوچرخه به عنوان جايگزين خودروهاي آلاينده محيط زيست درسفرهاي کوتاه درون شهري ، سالهاست که درکشورهاي توسعه يافته پذيرفته شده است .اين کشورها با اتخاذ اين تدبير ،ترافيک را در شهرهاي بزرگ روان سازي کرده و به اين ترتيب از آلودگي هوا نيز کاسته شده است.برنامه ریزان شهری در زمینه مسائل ترافیکی دو مشکل عمده را همیشه پیش روی خود میبینند، یکی راه بندان هاي طاقت فرسا و دوم آلودگي هوای ناشي از آن است که نتیجه استفاده بي رويه از اتومبيل شخصي است .

به گفته متخصصان، دوچرخه به دو طريق مستقيم وغير مستقيم در افزايش کيفيت زندگي تاثير ميگذارد . به روش مستقيم در صورتيکه راحتي و ايمني آن تامين شده باشد و به عنوان یک ورزش موجب سلامت فرد می‌شود و به روش غير مستقيم از آنجاييکه جايگزين شيوه هاي آلاينده به ويژه در سفرهاي کوتاه شهری مي شود، بر کاهش آلودگی های زیست محیطی و ارتقای سلامت عمومی جامعه مؤثر است.

بررسي هاي پزشکي نشان داده است که دوچرخه سواراني که از نزديکي يک محل پرترافيک عبور مي کنند چندین برابر بيشتر آلودگي را وارد بدن خود مي کنند تا افراد پياده اي که در آن محل توقف کرده اند. براي مقابله با اين مشکل ، در صورت امکان می باسیت مسير دوچرخه از مناطق با آلودگي کمتر عبور داده شود و در صورتيکه ممکن نباشد بهتر است دوچرخه سواران از ماسک(تحت شرایط خاص) استفاده کنند.

از سوی دیگر علیرغم اینکه دوچرخه سواران 2 تا 3 بار بيشتر از رانندگان تنفس مي کنند، نسبت به رانندگان وسايل نقليه موتوري آلودگي کمتري را جذب مي کنند.بررسي هاي به عمل آمده در سال 2016 توسط دانشمندان هلندي،  نشان می دهد لوله هاي هوايي دوچرخه سواران نسبت به استفاده کنندگان از ساير روش هاي حمل و نقل سالمتر بوده است . اين واقعيت از آنجا ناشي مي شود که دوچرخه فرصت مانور (گريز از نقاط آلوده در طول مسير) بيشتري داشته و خود توليد آلودگي نمي کند لذا شدت آلودگي در اطراف دوچرخه کمتر از دیگر وسایل نقلیه میباشد.

فواید استفاده از دوچرخه :

علاوه بر مزیت اصلی که دوچرخه در کاهش آلودگی هوا دارد، دیگر فواید آن ارزانی،راحتی در جا به جایی و از همه مهتر سلامتی فرد با توجه به ورزش کردن اوست.همچنین دوچرخه از لحاظ مصرف انرژی با صرفه ترین وسیله است،زیرا با پیمودن 10 کیلومتر با دوچرخه 200 کالری انرژی مصرف میکنید که معادل انرژی موجود در یک پیمانه برنج است، در صورتی که برای انجام همین کار با اتومبیل 1155 کالری مصرف میشود که معادل انرژی موجود در یک لیتر بنزین است.

علاوه بر این ها دوچرخه نقش غیر قابل انکاری در توسعه فعالیت های گردشگری،اشغال کمتر فضای شهری و رونق تجارت محلی دارد.

 

مشکلات استفاده از دوچرخه :

امروزه با رشد روزافزون تقاضای سفرهای درون شهری و گسترش خیابان ها و بزرگراهها،دوچرخه و دوچرخه سواری در اکثر شهرهای کشور به حاشیه رفته و بیشتر به چشم یک وسیله تفریحی به آن نگاه میشود.گسترش روزافزون بزرگراه ها برای بالا بردن سرعت خودرو ها شخصی باعث پایین آمدن ضریب امنیت عابرین و دوچرخه سواران میشود.بنابراین شهروندان کمتر رغبت به استفاده از دوچرخه حتی برای سفرهای کوتاه درون شهری خود خواهند داشت.

از ديگر مشكلاتي كه در استفاده شهري از دوچرخه مطرح مي شود عدم وجود خطوط دوچرخه و عدم تامين امنيت دوچرخه سواران است كه اختصاص قسمتي از خيابان يا پياده رو به مسير دوچرخه سبب تشويق افراد بيشتري به استفاده از دوچرخه میشود. مانع دیگر پيش روي دوچرخه سواران در شهرهاي بزرگ آلودگي هوا است كه به اعتقاد بسياري دوچرخه سواري در هواي آلوده به مراتب، ضررهايش بيش از فوايدش است.پستی و بلندی خیابان های شهر نیز خود عاملی برای عدم استفاده از دوچرخه میباشد و در بسیاری از مناطق به خاطر شیب زیاد برنامه ریزان قادر به طراحی مسیرهای دوچرخه نمی باشند.

نکاتی در مورد طراحی مسیرهای دوچرخه سواری:

  • وجود حداقل 120 سانتی متر عرض مورد نیاز برای مسیرهای دوچرخه
  • پیوستگی و مستقیم بودن مسیرها و شبکه معابر به این معنا که همه مقصدها از همه مبدأها برای دوچرخه سواران قابل دسترسی باشد.
  • مسیرها باید امنیت دوچرخه سواران را فراهم کنند،یعنی میزان تصادفات با عابرین پیاده و سایر وسایل نقلیه را به حداقل برساند.
  • در نظر گرفتن شیب منطقی و قابل قبول کمتر از 5 درصد در ایجاد مسیرها ضروری است.
  • مسیرها باید فاصله دید مطمئن و منطقی را برای دوچرخه سواران فراهم کند.
  • کیفیت خوب هوا و عدم محیط به ویژه فقدان مونوکسید کربن که تأثیرات خطرناکی را بر روی دوچرخه سواران میگذارد.

سخن پایانی:

توجه به مسیرهای پرترافیک شهری به خصوص در نواحی بافت های تاریخی شهرها، علاوه بر آرامش دادن به شهر به واسطه کاهش حجم ترافیک، آلودگی شهر نیز کم تر شده و این مسأله خود راه درآمدی در پیدایش توریسم دوچرخه سوار خواهد بود که در اکثر کشورهای دنیا از آن بهره مند میشوند.برای مثال در سال 2012 طبق آمارها در کشور هلند با 5/14 میلیون نفر جمعیت نزدیک به 12 میلیون دوچرخه وجود داشته است.به همین جهت هلند را بهشت دوچرخه سواران مینامند.

بنابراین می بایست با کمک برنامه ریزان شهری، مدیران حمل و نقل،کارشناسان ترافیک و دیگر متخصصان مرتبط سعی در بالابردن نقش دوچرخه سواری در حمل و نقل شهری داشت. تا به این ترتیب با افزایش نقش سیستم های حمل و نقل غیرموتوری هم چون دوچرخه سواری و پیاده روی به خصوص در سفرهای کوتاه درون شهری هم بر کاهش آلودگی هوا تأثیر گذاشت و هم آمار تصادفات ناشی از وسایل نقلیه را کاهش داد و هم اینکه تا حدودی گره از ترافیک و راه بندان سنگین خیابان ها باز کرد.

اداره آموزش و فرهنگ ترافیک پلیس راهور فا. استان البرز

خبرهای مشابه

نظرات کاربران

ارسال نظر

عضویت در خبرنامه

اطلاعات شما جایی منتشر نخواهد شد.