وقتی حال حاتمی کیا درباره گذشته «چ» گونه می شود!

رهبری

اخبار

 آخرین اخبار 

به بهانه پخش فیلم «چ» از سیما در هفته دفاع مقدس

وقتی حال حاتمی کیا درباره گذشته «چ» گونه می شود!

 وقتی حال حاتمی کیا درباره گذشته «چ» گونه می شود!
1398/7/13
12:43 1395

 

پس از نمایش فیلم «چ» در سی و دومین دوره جشنواره فیلم فجر، خیلی ها گفتند که این فیلم، بازگشت حاتمی کیا به سینمای دفاع مقدس است. اما واقعیت این است که «چ»، نه بازگشت، که حرکت رو به جلو و ترقی اوست.


آرش فهیم

پس از نمایش فیلم «چ» در سی و دومین دوره جشنواره فیلم فجر، خیلی ها گفتند که این فیلم، بازگشت حاتمی کیا به سینمای دفاع مقدس است. اما واقعیت این است که «چ»، نه بازگشت، که حرکت رو به جلو و ترقی اوست.
یکی از عواملی که حاتمی کیا را به فیلمسازی مولف و صاحب سبک تبدیل کرده است، همین نگاه پیشتاز و رو به آینده ای است که در فیلم های او تجلی یافته است. اغلب فیلم های این کارگردان، ضمن اینکه بازتابی از یک زمانه هستند اما در زمانی خاص محدود نمی شوند. مثلا فیلم «آژانس شیشه ای» در عین حال که به بی عدالتی های اجتماعی دوران مشهور به سازندگی می پردازد و مخاطب با دیدن آن می تواند به شرایط آن دوره آگاهی بیشتری بیابد اما دارای تاریخ مصرف نیست و برای نسل های امروز و فردا هم قابل تأمل است.
این ویژگی در فیلم «چ» به اوج خود رسیده است. به خصوص که این فیلم، درباره گذشته ای نه چندان دور است. بازنمایی وقایع تاریخی در رسانه ها و ازجمله در سینما، هدفی جز تماشای حال در آینه گذشته ندارد. در واقع، فیلم های تاریخی و گذشته پرداز، مسائل و حوادث امروز را در قالب روایتی تاریخی بازگو می کنند. هیچ فیلم تاریخی را نمی توان یافت که بدون اشاره و کنایه به وقایع زمان حال ساخته شده باشد. این ویژگی، در فیلم «چ» هم دیده می شود. این فیلم به بخش مهم و حساس، اما کمتر شناخته شده ای از تاریخ معاصر کشورمان می پردازد. دوره ای که گروهک های تجزیه طلب با پشتیبانی های آمریکا و اسرائیل قصد جدا کردن بخش هایی از کشورمان را داشتند. اما مقاومت مردم این مناطق و به ویژه حضور نجات دهنده سردارانی چون شهید چمران و شهید وصالی، این توطئه شوم را خنثی کرد. توجه به این مقطع مهم از تاریخ کشورمان در این زمان، گویای هوشمندی حاتمی کیا است. چون امروز هم همان جریان ها و دولت هایی که توطئه تجزیه ایران را داشتند در حال پی گیری آن توطئه، به روش های دیگری هستند. «فتنه88» هم به مثابه یک کودتای مخملین، قسمتی از پازل تجزیه و از هم پاشیدن کشور ایران بود که نافرجام ماند. و البته این توطئه همچنان ادامه دارد.


نکته مهم این است که همه واقعیت های روز اجتماعی و سیاسی، در فیلم «چ» براساس حوادث واقعی رخ داده در گذشته جان می گیرد. و چه خوب که همه این حرف ها بر مدار درام و تصویر نقش می بندند، نه شعار. حاتمی کیا نه محتوا را فدای فرم کرده و نه فرم را قربانی محتوا. از این نظر، «چ» یک الگو برای سینمای ارزشی است. طی سال های اخیر، برخی تلاش کرده اند تا این گونه القا کنند که فیلم ارزشی یعنی فیلمی که فقط محتوای خوبی دارد و در آن از فرم خبری نیست. اما واقعیت این است که فیلم ارزشی در معنای واقعی خود، به طور توأمان هم از ساختاری چشم نواز و خیره کننده و استوار برخوردار است و هم محتوایی متعالی و مترقی دارد. فیلم «چ» مصداق چنین سینمایی است. فقط کافی است سکانس افتتاحیه فیلم، آنجا که دکتر چمران سوار بالگرد، بر فراز کوه های کردستان، خودش را به پاوه می رساند را بررسی کنیم؛ شگفت انگیز و حیرت آور است. و یا سکانس سقوط بالگرد مجروحان، که به جرأت باید گفت، بازسازی چنین صحنه ای از نظر فنی و تکنیکی در تاریخ سینمای ما کم نظیر است. کشمکش های پی در پی و در داستانی پر افت و خیز -با تم، مبارزه در سایه مرگ- روایت فیلم را سرپا و سرزنده نگه داشته. حتی یک دم از فیلم، خالی از مسئله و گره و تنش نیست و همین باعث می شود تا مخاطب یک لحظه هم از فیلم جدا نشود.

 

خبرهای مشابه

نظرات کاربران

ارسال نظر

عضویت در خبرنامه

اطلاعات شما جایی منتشر نخواهد شد.