اخبار

 آخرین اخبار 

گلزار شهدا، تجلی حماسه های ماندگار 

گلزار شهدا، تجلی حماسه های ماندگار 
1399/10/26



جام جم البرز، با شروع جنگ تحمیلی در 31 شهریور 59 وهجوم دشمن به مرزهای کشور، پیر و جوان ، مردوزن برای دفاع ازناموس، میهن وحفظ ارزشهای انقلابی به جبهه های نبرد حق علیه باطل شتافتند در هشت سال جنگ با تمام کمبودهای مادی، فقط با ایمان به خدا واطاعت از رهبری، رشادتها واز خود گذشتگی های زیادی نشان دادند که در تاریخ این سرزمین ثبت ماندگار است.
 این چنین بود که جنگ معنای دیگری برای ما پیدا کرد ودفاع مقدس شکل گرفت. هر شهر، روستا، کوی و برزن پذیرای شهیدی بودکه با حضورش عطر خوبی ها در فضای آن دیار پراکنده می شد. هنوز هم با گذشت سالها از جنگ، اگر می خواهی شمیم خوبی های آن دوران را استشمام کنی، بهترین مکان، گلزار شهداست که با پیوستن شهدای مدافع حرم اهل بیت (ع) عطر وبویی دوچندان یافته است. در این روزگار پرمشغله وپر هیاهو هنوزگلزار شهدا برای خیلی ها مکانی پرازخاطره، روایت‌ و اتفاقات شگفت انگیزاست که ساعت های تنهایی وتفکر خود را در آن سپری می کنند. 
گلزارهای شهدا با دارا بودن نماد های متفاوت، نوشته های عارفانه، گلچینی از وصیت نامه ها ، تاریخ ومحل های شهادت و نام عملیات های مختلف دوران دفاع مقدس موزه فرهنگی، معنوی عظیمی ازسال های دفاع است که هنوز هم هزاران حرف ناگفته برای نسل های آینده دارد.


یکسان سازی یا تخریب 
شروع یکسان سازی مزار شهدا به شکل رسمی از سال ۸۳ با تصویب هیئت وزیران آغاز شد. جلسات کارگروه به ریاست استانداران، معاونان عمرانی و دستگاه های مرتبط، در استانداری های سراسرکشور برگزار گردید . 
یکسان سازی گلزار شهدا در شروع و ادامه دارای ایرادات زیادی بود که باعث ناراحتی واعتراض خانواده‌های شهدا گردید . 
پس از این اعتراضات، رهبر انقلاب در خصوص یکسان‌سازی مزار شهدا در بهمن ۹۷در گلزار بهشت زهرای تهران فرمودند: « هیچ لزومی ندارد که ما این (علامت ها) را صاف کنیم، به خیال این که میخواهیم زیبا سازی کنیم. زیبایی هر جایی وهر چیزی به حسب خودش زیباست...زیبایی هر چیزی را باید به حسب خودش محاسبه کنیم.» و با این خط مشی رهبری از تغییر ویترین ها و همشکل سازی سنگ مزار شهدا جلوگیری شد. پس ازاین ماجرا ومسکوت ماندن طرح قبلی ، ساماندهی گلزار شهدا که در واقع بهینه سازی فضای گلزار ها و رسیدگی به معابر آن بود در شهرهای مختلف اجرایی شد.  


گلزارهای شهدای استان البرز
 در استان البرز به گفته مسئولین امر مناسب سازی مزارشهدا در بیشتر گلزار ها انجام شده است . البته بتازگی مجدداً طرحی در امامزاده محمد کرج (ع) که یکی از بزرگترین گلزارهای شهدای کشوراست آغاز شده وبه نظر می رسد اجرای این طرح در منظم ‌سازی مزارها بسیار تاثیرگذار است.


غربت ادامه دارد .....
در غروبی دلگیر میان مزار شهدا قدم می زنم واز سنگ مزارهای شهدا عکسبرداری می کنم . حسی غریب به سراغم می آید،مردانی بی ادعا اما دلاوردر این گلزار آرمیده اند، که حالا سنگ مزارشان شکسته ویا در گوشه ای غریبانه رها شده اند. صدایی توجهم را جلب می کند جوانی شیک پوش به وضع موجود مزارها اعتراض دارد،به سراغش می روم  می گویم: خودتان را معرفی کنیدوحرف دلتان را بگویید: «حسین طاهری پور فرزند شهید محمد صالح هستم ... ادامه می دهد از طریق تماس خانواده ها که به شدت ناراحت این شرایط بودند از قضیه { جابه جایی سنگ مزارشهدا } مطلع شدم و بلافاصله از محل کار به گلزار امامزاده محمد (ع) مراجعه ومشاهده نمودم که وضعیت قبور شهدا به هم خورده است ، رهبر معظم انقلاب چند سال پیش به این موضوع ورود کردند و مضمون فرمایشات ایشان این بود که این مزارها به همین شکل زیباست و خانواده ها به این شکل قبورخوگرفته اند، که با این فرمایش طرح متوقف گردید. اما متاسفانه دوباره این طرح شروع شده است. 
وی ادامه می دهد:درجنگ ادراکی و رسانه‌ای امپریالیسم آمریکا و اسرائیل دوبال  ایران را میخواهند مورد هدف قرار دهند، یعنی امام حسین (ع) و شهدا، چون شهدا  قدرت ایران اسلامی هستند . یکی از طرح‌های آنان کم‌رنگ نمودن فرهنگ شهادت و عادی سازی قبور شهدا است که از جمله مصادیق آن می‌توان به این طرح اشاره نمود و خدایی نکرده نباید آب به آسیاب دشمن ریخته وناخواسته موجبات تحقق اهداف دشمن را فراهم نماییم. خانواده های شهدا نگرانند و به نظرم سخن رهبری فصل الخطاب است.
می پرسم چه خواسته ای دارید ؟ ادامه می دهد :« درخواست رفع نگرانی خانواده های شهدارا داریم و اعاده به وضع سابق را خواستاریم .این خواسته خانواده شهداست. ادعا دارند که خانواده ها امضا داده اند که این صحیح نیست و تحت عناوین مختلف از خانواده ها امضا گرفته اند ما پیگیر موضوع هستیم. زمان شروع این طرح در اوج همه گیری ویروس کرونا نشان دهنده هراس متولیان امر، از واکنش خانواده شهدا است . به نظر می آید عمدی درانجام این کار، درزمان تعطیلی آرامستان امامزاده محمد (ع) بوده تا بدون دغدغه به این کار بپردازند. نکته بعدی که لازم به ذکر می دانم این که در این طرح دقت فدای سرعت گردیده است. من بارها از زبان چند خانواده شهید شنیدم که می گفتند در بعضی موارد سنگ قبور از جای اصلی فاصله گرفته البته این موضوع از جمله ایرادات جدی و اساسی به این طرح می باشد که دارای آثار غیر قابل جبران می‌باشد، همین موضوع به تنهایی می‌تواند تمامی ادعاهایی که در توجیه انجام این طرح مطرح گردیده را رد نماید. علاوه بر آن چند نفر از خانواده های شهدا دلایلی که در اعتراض به این موضوع مطرح نموده اند از جمله اینکه چرا باید ارتفاع قبور شهدا پایین تر از از قبور سایر اموات باشد و چنانچه بودجه ای برای ساماندهی قبور شهدا تخصیص یافته، بهتر است این بودجه موجب اعتلاء فرهنگ شهادت در جامعه گردد. حتی نصب نامه های شهدا، زندگی نامه یاوصیت ها و آثار هر شهید، برروی مزارش موجب شناخت مردم از شهدا واهدافشان می شد که این کار علاوه بر صرفه جویی اقتصادی موجبات همراهی خانواده های شهدا را نیز در اجرای این طرح به دنبال داشت.
با شور وحرارت بیشتری ادامه می دهد:« خانواده شهدا مخالف نظم و پاکیزگی نمی باشند بلکه مخالف نقض حریم شهدا هستند و ادعای اخذ امضاء از خانواده شهدا را مردود می دانند زیرا کسانی که امضا نموده اند بابت نظم و تمیزی و پاکیزگی بوده است نه بابت تخریب و پایین آمدن سنگ قبرشهدا . نکته مهم اینکه اخذ امضاء از تعدادی خانواده شهدا به عنوان تمیزی ومرتب سازی، قبل از سال ۹۷وفرمایشات مقام معظم رهبری بوده است. 
در ادامه سخن پایانی اینجانب اینکه طبق نص صریح فرمایشات مقام معظم رهبری ونیز نارضایتی خانواده شهدا، نفس و ماهیت این طرح رادارای اشکال وایراد اساسی می دانم و به فرض هم حتی اگر این طرح دارای ایرادات فوق نمی بود بازهم به جهت عدم اجرای مناسب بنابه دلایل متعدد دارای اشکال است لذا توجه به اصول ۵۷و۱۱۰قانون اساسی وآیه اول سوره حجرات در این مورد ضروری است .». 
شهدا به اسراف کاری رضایت ندارند 


خانمی که بر مزار شهیدی نشسته در این خصوص گفت: « من معلم هستم و همیشه به گلزارشهدا جهت زیارت مزار شهدا مراجعه می کنم اگر این طرح درجهت بهسازی باشد خوب است اما باید در صرف هزینه ها دقت شود اسراف و هزینه های اضافی را شهدا قبول نخواهند کرد، و راضی نخواهند بود.». در حالتی بغض آلود ادامه داد : « درصورتی که یاد و خاطره شهدا در این کار زنده بماند کار خوبی است اما به نظر من در جامعه مشکلات زیادی وجود دارد که هزینه وتوجه به آنها شاید اولویت بیشتری نیاز داشته باشد وحتی کارهای فرهنگی بهتری می توان در این زمینه صورت داد.»
هزاران درس وخاطره در گلزار شهدا 
مهدی عباسیان از معتمدین منطقه حصارک است که برای زیارت مزار شهدا آمده موضوع را با او در میان می گزارم می گوید : « متولی امور مربوط به شهدا در گلزار امامزاده محمد (ع) چه ارگانی است؟ بنیاد شهیداست ؟یا اوقاف !!؟ یا هر دو؟!!هر کدام خود را مسئول می دانداما بهتر است امور مربوط به شهدا فقط در اختیار بنیاد شهید باشد . پدرومادر شهدا را باید بیشتر احترام گذاشت. چرا در زمان دفن والدین شهدا از خانواده های شهدا پول می گیرند!؟ جای تاسف دارد! این جفا در حق شهدا وخانواده های آنهاست. خانواده‌های شهدا نگران جابجایی سنگ‌مزار ها هستند و این کار با عجله و شتاب انجام شده است . این تغییرات اثرات روحی و روانی برخانواده شهدا خواهد داشت. وی به مشکلات فنی طرح نیز اشاراتی داشت وادامه داد: ایراداتی در اجرای طرح وجود دارد، مانند عدم وجود صندلی برای خانواده شهدا وهمراهان، جهت خواندن زیارت عاشورا یکی از مشکلات مهم این طرح است . فضا باید فضایی فرهنگی ومعنوی باشد. راهی برای عبور خانواده شهدا که مسن هستندویا با ویلچر می باشند در نظر گرفته نشده است حتما این کارها  باید با مهندسی اجرا شود .
 وی اعتقاد دارد برای راحتی خانواده شهدا باید کارهای مناسب تری صورت گیرد ومزارشهدا دارای خاطرات و شرایط ویژه ای است . برخی افراد از مزار شهدا حاجت گرفته اند، گلزار شهدا دارای خاطره، موضوعات جالب، مستند، وشنیدنی های زیادی است که خود یا شاهد بوده ام یا از طریق دیگران به صورت مستند شنیده ام و حفظ آنها برای نسل جوان مفید خواهد بود .
 در حالی که در بین مزار شهدا قدم می زد کنار مزاری توقف می کندو با اشاره به مزار شهیدمی گوید:« این شهید میرتقی است که  علاقه زیادی به میوه انار داشت و در حال حاضر بر سر مزار ایشان درخت انارروییده شده است وزائرین میوه این درخت را تبرک می کنند، یا در زمان جابجایی پیکر شهیدی که گمنام اعلام شده بود، در زمان انتقال پیکر ایشان پس از سال ها صحیح و سالم بود وصدها خاطره دیگر که وجود دارد.» وی همچنان که قدم می زد به ذکر خاطراتی از شهدا می پرداخت . 


مادر شهید«درگاهی» راضی به تعویض سنگ مزار فرزندش نبود 


جوانی در حال نظارت بر روند اجرای کارهای عمرانی است با دیدن من ومصاحبه با دیگران  جلو آمد وگفت : « تقی زاده سرپرست کارگاه یکسان سازی مزار شهدای امامزاده محمد (ع ) کرج هستم ودر خصوص اشکالاتی که دیگران مطرح میکنند نکاتی را می گویم: در بحث مسقف سازی مزارها  به خاطر حفظ معنویت قبور شهدا سقف ها به همان شکل قبل است، تابلوها و سنگ مزارها هم به همان شکل اولیه باقی مانده است . ما در ابتدای کار می خواستیم طبق قرارداد از سنگ گرانیتی مشکی به صورت همشکل استفاده کنیم که به جهت فرمایشات مقام معظم رهبری همان سنگ های قبلی مزار را با دقت خارج و استفاده نمودیم، تا تفاوتی در سنگ ها ایجاد نشود و فقط سنگ های شکسته و آسیب دیده را تعویض کرده ایم . خب این مطلب که خانواده شهدا با سنگ مزار ها خاطره دارندرا ما هم قبول داریم ، حتی مادر شهید «درگاهی» که سنگ مزار فرزندشان ترک‌خوردگی داشت راضی به تعویض آن نبود ما نیز همان سنگ قدیمی را برای مزار آن شهید کار کردیم . این مکان با اجرای طرح بهسازی بسیار زیبا شده است وحتی نورپردازی آن قبل از غروب آفتاب شروع می شودکه فضای معنوی وحالت جالبی ایجاد می نماید.
تقی زاده در باره شرایط کار می گوید :« قرارداد ما با شهرداری است و اداره اوقاف و بنیاد شهید نمایندگانی برای نظارت دارند.». 
از تقی زاده نظر شخصی وقلبی اش رادر اجرای این طرح جویا شدم به آرامی گفت :« نسبت به قبل، این کار شکیل تر و معنوی تر شده است و گرافیک های رنگی سقف در ساعت های مختلف، معنویت این مکان را بیشتر نشان می دهد.
درخصوص آبگرفتگی مزارها نیز با توجه به شیب های عرضی و طولی که در محل‌های عبور ایجاد شده واستفاده از سنگفرش  ۲۰ *۲۰ و بندهای بین آنها هنگام بارندگی،یا شستشوی مزارها آب به هیچ وجه در محل نمی‌ماند وبرای عبور ویلچرها هم کارهایی انجام داده ایم.».  
نماینده ولی فقیه در کرج مخالف هستند 
در تماسی با دفتر نماینده ولی فقیه وامام جمعه کرج، ملاحسینی گفت : در سالهای گذشته حضرت آیت الله حسینی همدانی درخطبه‌های نمازجمعه شهر کرج به این موضوع واکنش نشان دادند و مخالف این طرح بودند. البته  ایشان مصاحبه نمی‌کنند و اگر نظر جدیدی با توجه به شرایط جامعه داشته باشند حتماً در خطبه های نماز جمعه یا خطبه مکتوب خود مطرح خواهند نمود».
نظر ما برمبنای نظر رهبری است 
روابط عمومی سپاه البرزنیز اعلام نمود :« نظر ما در بحث یکسان سازی گلزا شهدا بر مبنای نظر مقام معظم رهبری می باشدکه ایشان نظرشان برحفظ مزار وعلائم مربوط به شهدا بوده است .». 
حفظ آثار شهدا دغدغه ما می باشد 
معاون فرهنگی بنیاد شهیدوامور ایثارگران البرز در گفتگوی تلفنی گفت : «در خصوص مناسب سازی مزار شهدا از دغدغه های ما پیگیری و آماده سازی خانه شهید است که آثارشهدا درآن نگهداری می‌شود، امیدوارم که شهرداری در کنار این یکسان‌سازی مزارهای شهدا به خانه شهید هم توجه کند وآن را نیز آماده بهره برداری نماید .». 
 وی در زمینه اجرای طرح یکسان سازی اظهار داشت: مناسب سازی با همان اصول که حضرت آقا فرمودند باید انجام شود و سنگ ها تغییر نکنند و شرایط رفاهی و رفت و آمد خانواده شهدا و سایر افراد تسهیل شود. استانهای دیگر این کار را تمام کرده اند.  گلزار امامزاده محمد(ع) کرج چهارمین گلزار بزرگ کشوری است اما به صورت جدی تا کنون کاری در این محل صورت نگرفته بود. مزارهایی هایی که شهدای کمتری دارند مانند گلزار شهدای چهارصد دستگاه کار به اتمام رسیده است واز ۱۵۰ گلزار شهدا در استان بیشتر آنها مناسب سازی شده است » .
رضایت خانواده شهدا برای ما مهم است 
رستمیان مدیرکل بنیاد شهید و امور ایثارگران استان البرز نیز در این رابطه اظهار داشت :«گلزار شهدای امامزاده محمد (ع) از نظر آماری چهارمین گلزار بزرگ کشور است و بالای ۱۴۰۰ شهید دارد . گلزار شهدای امامزاده محمد(ع) محل حضور مسئولین کشوری  است و باید فضای مناسبی داشته باشد.». رستمیان با اشاره به اجرای طرح هایی در سال های گذشته گفت:« دوره‌های گذشته مزارها را ساماندهی کرده بودند اما به علت کیفیت پایین مصالح مجدد نیاز به تغییرات داشت. ».
 وی ادامه داد : « با توجه به طرح یکسان سازی و فرمایشات مقام معظم رهبری و گلایه خانواده ها و جوانان و اینکه این شرایط در شان شهدا نیست ،جلساتی در این زمینه با صاحب نظران و تصمیم‌گیران برگزار شدتا مزارها بهسازی شوند، البته این کار سختی بود چرا که باید به گونه ای عمل می شد تا تصاویر برداشته نشود و سنگ مزار ها تغییر نکند و حالت معنوی گلزار شهدا حفظ شود. شورای شهر و شهرداری کرج اعتبار گذاشتند و کارگروه‌های مختلف از ادارات وگروه‌های فرهنگی مختلفی مانند سپاه، بنیاد حفظ آثار،  فرمانداری و.‌..تشکیل شد وکف سازی صورت گرفت . قبور تغییراتی پیدا نکرده است  و فقط در صورت شکستگی و ترک خوردگی سنگ مزار شهدا تغییر می کند و این کار به صورت اِلِمانی انجام شد. فاز ۱ و ۲ و ۳ اجرایی شده است و پیش‌بینی می‌شود تا دهه فجر کار به اتمام برسد. مدیر کل بنیاد شهید در خصوص مجریان طرح می گوید:« بیشترین اعتبار و پیمانکار اصلی کار از شهرداری کرج است، البته با نظارت و پیشنهادات بنیاد شهید در حال بهسازی است وتا کنون ۴ میلیارد تومان در این محل هزینه شده است.
 وی در خصوص عدم رضایت خانواده ها از این طرح بیان داشت : « این کار با رضایت خانواده هاست وخانواده هایی که اجازه این کار را ندهند ما نیز مزار شهیدشان را تغییر نخواهیم داد، رضایت خانواده های شهدا برای ما مهم است . 
وی با اشاره به شرایط گلزارهای استان گفت : سال‌های گذشته زیباسازی گلزار ها در بیشتر شهرهای استان انجام شده است .در شهرستان نظرآباد، روستاهای بیلقان، خور، وجاهایی که امکان زیباسازی وجود داشته این کار انجام شده است وتمام گلزارهای استان بهسازی شده اند. 
اوقاف تسهیل کننده امور است 
موضوع بهسازی مزار شهدا را با علی اکبری مدیر روابط عمومی اداره اوقاف  البرز در میان گذاشتیم او می گوید : « طبق مصوبات و کارگروه هایی که تشکیل شده این طرح به عهده بنیاد شهید است. البته بخشی از کارهای عمرانی که در محوطه امامزاده محمد(ع) در حال اجراست مربوط به اوقاف است که شامل کارهای زیربنایی برای نصب دوربین های مداربسته وجمع آوری گارد ریل خیابان اصلی می باشد . 
استانداری، شهرداری وبنیاد شهید در بطن کار بهسازی مزار گلزار شهدا قرار دارند و اداره اوقاف فقط تسهیل کننده روند کار آنهاست . امامزاده محمد چهارمین گلزار بزرگ کشور است و ۱۷۰۰ شهید در آن آرمیده است. حضور اولین شهید انقلاب ،شهدای مدافع حرم وبزرگ‌ترین محل دفن پدر و مادر شهدا از ویژگی‌های مهم این گلزار می‌باشد ». 

فقط بهسازی را اجرا می کنیم 


رییس اداره نظارت برپارک ها ی شهرداری کرج می گوید:« حفظ مزارها در اولویت است وبا توجه به شرایط وطی سال ها در حال تخریب بودند که ما ترمیم واصلاح نمودیم . 
وی در خصوص زمان شروع کار بیان داشت : « 4800تا 5000 مترمربع مساحت کل کار تحویلی است که در چهار قطعه است، فاز اول اواخر سال 97 بود که باید بهسازی کامل انجام می شد البته با توجه به فرمایشات مقام معظم رهبری وحفظ فضای معنوی فقط بهسازی نمودیم وسنگ فرش کف، معابر وهدایت آب های سطحی را اصلاح کردیم و بالای 80 درصد فضای قبلی حفظ شد.
 مهدی معیری در مورد اجرای طرح جدید در گلزار امامزاده محمد (ع) اظهار داشت : این قطعه 2400 متر مربع است و1700 متر سنگ فرش و700تا 750 مزار داریم که بهسازی آنها در حال تکمیل است . از مهر ماه فاز دوم شروع شده ومدت قرارداد 8 ماه است وتلاش داریم تا پایان سال کار به اتمام برسد که تا 5/4 میلیارد تومان هزینه خواهد شد .».
معیری در خصوص نگرانی واعتراض خانواده های شهدا بیان داشت : «خانواده های مدافعین حرم چون شهدای آنان بتازگی خاکسپاری شده اند اعتراضاتی داشتند که توافقاتی با آنان صورت گرفته است تا کار ادامه یابد، البته بیشتر این کار {یعنی گرفتن رضایت ازخانواده ها} برعهده بنیاد شهید است . بحث ما در گلزار شهدابیشتر به شکل مناسب سازی است البته تعداد معدودی هنوز مخالف اجرای این طرح هستند.». 
وی با اشاره به جزییات اجرای طرح مناسب سازی گفت : « وجود نیمکت های فلزی ونامنظمی های قبور باعث شد که مزارها بهسازی شوند وفضای مناسبی جهت کشت گیاه ،رنگ آمیزی تابلو ها ، استفاده از نور، جهت حفظ معنویت مزار ها صورت گرفته است. همچنین نصب مبلمان هایی به صورت چوبی جهت استراحت خانواده ها ی شهدا در نظر گرفته ایم . ایجاد راههای دسترسی برای همه با رمپ های استاندارد وشیب ملایم ایجاد نموده ایم البته با توجه به شرایط محیطی در حد مقدور اینکارها انجام شده است . از خانواده های شهدا هم بابت ایجاد مشکلات وبرخی موارد عذر خواهی می کنیم وبنرهایی به این منظور نصب نموده ایم وتمام تلاش ما رضایت خانواده های شهدا می باشد . ». 
نکته پایانی .....
حال پس از گفت وشنودهای مسئولان ومدیران سازمان های مرتبط با طرح واهمیت موضوع مزار شهدا ، مجریان باید درانجام این کار نهایت دقت را داشته باشند تا روح معنوی این مکان های مقدس از بین نرود و صرفا به مکانی برای تفریح و گردش تبدیل نگردند. در کنار این تغییرات ایجاد شرایط رفاهی برای خانواده شهدا که بیشترآنان مسن وبیمارمی باشند نیز ضروری به نظر می رسد.
 نگارنده این مطلب معتقد است این کار در چهارمین گلزار بزرگ کشور که دارای ویژگی های خاصی از نظر تعداد شهدا و وجود مزار شهدای شاخص و... می باشد منطقی به نظر نمی آید. مناسب بود حالت معنوی این مکان به همان وضع گذشته با تمام ویژگی های مادی ومعنوی آن باقی می‌ماند و مناسب سازی درگلزارهای روستاها وبا وسعت کم انجام می‌گرفت.
  بهر حال انجام این کار نیاز به ظرافت های خاص و توجه به مسائل مختلف دارد که جا دارد مسئولین سهیم در این امر با عنایت ودرایت بیشتری کار را به سرانجام برسانند تا خشنودی ورضایت خداوند وخانواده های شهدا را در انجام خدمات، همراه خود داشته باشند .

عکاس وخبرنگار جام جم البرز - بنواری دی ماه 1399 

خبرهای مشابه

نظرات کاربران

ارسال نظر