شهید سید حسن نصرالله دستان شهید همت و سلیمانی را به هم پیوند داد؛
خون تازه در رگهای ایران
خیابانهای پنج شهر تهران، قم، نجف، کربلا و مشهد در مدت شش روز مراسم تشییع رهبر شهیدمان، به صحنه روایت ملتی تبدیل شدند که با حضوری کمنظیر، صفحه تازهای در حافظه تاریخی خود گشودند.
رهبر شهید و خانوادهشان، پس از بدرقه و وداع عاشقانه مردم، در جوار بارگاه ملکوتی امام رضا (ع) آرام گرفت. بنابر آمارهای رسمی، حدود ۴۱ تا ۴۳ میلیون نفر در این آیین حضور یافتند؛ حضوری که آن را به یکی از بزرگترین مراسمهای تشییع تاریخ تبدیل کرد. رخدادی که فراتر از یک آیین سوگواری، به نمایش سرمایه اجتماعی، انسجام ملی و تجدید عهد با آرمانهایی انجامید که ملت ایران نزدیک به نیم قرن برای پاسداری از آن هزینه داده و ایستادگی کرده است. آنچه در این روزها به نمایش درآمد، صرفا حضور میلیونی مردم نبود؛ بلکه احیای ظرفیتی اجتماعی بود که میتواند مسیر آینده کشور را بیش از گذشته تحت تأثیر قرار دهد.
انسجام بر پایه آرمانخواهی
بدرقه تاریخی قائد امت یکبار دیگر نشان داد که موضوع وحدت و همبستگی ملی، فقط در حرف و تحلیل خلاصه نمیشود. وقتی مردم هم از شهرهای مختلف ایران و هم از شهرهای عراق، در چنین ابعادی در یک مراسم حاضر میشوند، درواقع به معنا و مسیری مشترک پاسخ میدهند. محمدصالح حسینزاده، مدیر مرکز مطالعات منطقهای و بینالمللی دانشگاه جامع امام حسین (ع) در گفتوگو با جامجم تاکید میکند: «محوریترین نکته در مراسم تشییع رهبر شهید، شکلگیری و تقویت همبستگی و انسجام ملی بر پایه آرمانخواهی و ارزشهای انقلاب اسلامی است؛ این مراسم، در عین حال، تجدید بیعتی دوباره با آرمانها و ارزشهایی است که ملت ایران طی ۴۷ سال گذشته برای تحقق و پاسداری از آنها ایستادگی کرده است.» او توضیح میدهد که آرمانخواهی و تاکید بر ارزشهای انقلابی مردم ما برای بسیاری از کشورها و جوامع منطقه و حتی فرامنطقه، به الگویی الهامبخش تبدیل شده است. درخواست گسترده رسانهها و هیأتهای خارجی برای حضور در ایران و پوشش مستقیم این مراسم، نشانهای از آن است که پیام این ارزشها و جلوه همبستگی ملت ایران، از مرزهای کشور فراتر رفته و در سطح منطقه و جهان بازتاب یافته است.
حیات دوباره در کالبد انقلاب
دنیا از حضور دوباره و آگاهانه مردم در تشییع رهبری، شگفتزده شد و این حضور، نشانه بعثتی دوباره است. بعثتی که فقط اتفاقی مقطعی نیست بلکه نشانهای از جان گرفتن دوباره فضای اجتماعی کشور است.
محمدصالح حسین زاده نیز مهمترین دستاورد این تشییع تاریخی را دمیده شدن روحی تازه در پیکره اجتماعی کشور میداند و عنوان میکند: «اگر امروز از همبستگی، انسجام و وحدت ملی سخن میگوییم، همه این مفاهیم در امتداد همین حیات دوباره اجتماعی معنا پیدا میکند. جامعه ایران طی چهار دهه گذشته، همانند هر جامعه دیگری، فراز و فرودهایی را تجربه کرده است؛ دورههایی از پیشرفت، دورههایی از دشواری و تحولاتی که در هر فرآیند اجتماعی و هر کشوری امری طبیعی بهشمار میآید. البته احساس عمومی این است که انقلاب اسلامی، با وجود همه دشواریهایی که پشتسر گذاشته، بار دیگر حیات و نشاطی تازه یافته است. گویی این انقلاب، همچون جوانی پرتوان و باانگیزه، آمادگی آن را دارد که گامهای آینده را استوارتر، محکمتر و با قدرت بیشتری بردارد.»
به گفته او دمیدن خون تازه را میتوان با همان نگاهی که رهبر شهید از آن به «بعثت» و احیای ظرفیتهای ملت یاد میکردند، تطبیق داد. پس از گذشت ۴۷ سال، بسیاری با شگفتی این پرسش را مطرح کردند که چه رخ داد که مردم بار دیگر به میدان آمدند، خیابانها را به صحنه حضور خود تبدیل کردند و توانستند با حضور آگاهانه، میدان را مدیریت کنند و حتی بر فضای فکری بخشی از مدیران و مسئولان کشور اثرگذار باشند. این همان نشانه دمیده شدن خون تازه در کالبد جامعه است؛ شکلگیری فضایی نو، سرشار از نوسازی، پویایی، پیشروندگی و پیشبرندگی در عرصه اجتماعی و سیاسی کشور.
سرمایهای برای فردا
یکی از مهمترین نکاتی که درباره مراسم تشییع رهبری مطرح میشود، فقط حضور مردم نیست بلکه ادامه پیدا کردن اثر آن در روزهای آینده است. مدیر مرکز مطالعات منطقهای و بینالمللی دانشگاه جامع امام حسین (ع) در این مورد تصریح میکند: «بیتردید، این دستاورد نیازمند حمایت و صیانت است. باید این سرمایه اجتماعی را بهعنوان دستاوردی بزرگ به رسمیت شناخت. موضوعاتی همچون همبستگی، انسجام، وحدت ملی و امنیت ملی نباید صرفا به مقطع برگزاری مراسم وداع با رهبر شهید محدود بماند، حفظ و تقویت این سرمایه، ضرورتی راهبردی برای آینده کشور است.»
آنطور که او توضیح میدهد؛ آنچه امروز شکل گرفته، حاصل حضور مردم در صحنه و نقشآفرینی آگاهانه آنان است و باید این ظرفیت را قدر دانست. این فرصت میتواند مبنای حل بسیاری از مسائل و گرههای موجود در عرصههای مختلف کشور باشد. اگر در حوزههای مدیریتی، فرهنگی، سیاسی یا امنیتی با چالشهایی مواجه هستیم، باید با تکیه بر روح و نگاه نو و سرمایه اجتماعی، برای رفع آنها اقدام کرد. این نوسازی اجتماعی میتواند موتور محرک اصلاح و پیشرفت در عرصههای مختلف باشد.
ایران در کانون توجه
مراسم تشییع قائد امت، از همان ساعات نخست، از یک رویداد داخلی فراتر رفت و به یکی از مهمترین سوژههای رسانههای بینالمللی تبدیل شد. برای بسیاری از تحلیلگران خارجی، این حضور میلیونی، فقط یک مراسم سوگواری نیست بلکه نشانهای از یک جامعه فعال و منسجم بهشمار میرود. حسینزاده، فضایی را که این روزها در جامعه ایران شکل گرفته، سرمایهای ارزشمند میداند که باید از آن بهدرستی بهره گرفت، او خاطرنشان میکند: «این تحول اجتماعی، پس از ۴۷ سال، توجه افکار عمومی جهان را به خود جلب کرده و بسیاری از تحلیلگران و سیاستمداران را به تأمل واداشته است. آنچه امروز به نمایش درآمد، این واقعیت را آشکار ساخت که انقلاب اسلامی، پس از گذشت سالها همچنان در مسیر آرمانها و ارزشهای خود در حرکت است. همین واقعیت نشان میدهد که نباید بهسادگی از کنار این دستاورد عبور کرد بلکه باید آن را به سرمایهای پایدار برای آینده تبدیل کرد و با جاری ساختن این روح تازه در عرصههای مختلف کشور، گامهایی بلندتر، استوارتر و مؤثرتر در مسیر پیشرفت انقلاب و تحقق ارزشهای آن برداشت.»
نظرات کاربران
