استانداردسازی فضا در پیش دبستانی‌ها ضروری است

به عنوان یکی از فعالان این حوزه، چه راهکار‌ها و پیشنهاداتی برای رشد و پیشرفت مهد‌های کودک و پیش‌دبستانی‌ها در سطح ملی و کشوری دارید؟

به نظر من، مهم‌ترین اقدام، تدوین یک برنامه آموزشی ملی کودک‌محور است؛ برنامه‌ای که از الگو‌های موفق جهانی بهره بگیرد، اما متناسب با فرهنگ ایرانی–اسلامی بومی‌سازی شود. در گام نخست باید بر ارتقای کیفیت آموزشی تمرکز کنیم، زیرا این موضوع هسته اصلی رشد مهدکودک‌هاست. استفاده از روش‌هایی مانند بازی‌محوری، یادگیری پروژه‌محور، طبیعت‌محوری و تقویت نظم و خودانضباطی می‌تواند تأثیر قابل‌توجهی در رشد همه‌جانبه کودکان داشته باشد.

موضوع مهم دیگر، توجه به مهارت‌های قرن ۲۱ از سال‌های اولیه کودکی است؛ مهارت‌هایی مانند حل مسئله، تفکر خلاق، سواد هیجانی و اجتماعی، استقلال فردی و کار گروهی.

همچنین توانمندسازی مربیان نقش بسیار کلیدی دارد. برگزاری دوره‌های آموزشی مستمر، ایجاد نظام رتبه‌بندی مربیان و تشکیل شبکه ملی مربیان مهدکودک برای تبادل تجربه، می‌تواند کیفیت آموزش را به‌طور چشمگیری افزایش دهد.

از دیگر ضرورت‌ها، استانداردسازی فضا و تجهیزات است. رعایت اصول ایمنی و بهداشتی، متراژ مناسب برای هر کودک، استفاده از رنگ‌های آرام، فضای بازی استاندارد و کارگاه‌های خلاقیت‌محور باید به‌طور جدی مورد توجه قرار گیرد.

همچنین تمرین آرامش و سکوت در کنار بازی و فعالیت‌های پرتحرک، نقش مهمی در سلامت روان و تعادل هیجانی کودکان دارد. کاهش وابستگی به ابزار‌های دیجیتال و مشارکت فعال خانواده‌ها در فرآیند تربیت نیز از دیگر عوامل مؤثر است. در نهایت، توسعه عدالت آموزشی و حمایت از مهدکودک‌های مناطق محروم باید در اولویت سیاست‌گذاری‌ها قرار گیرد.

اهمیت و جایگاه این صنف را چگونه ارزیابی می‌کنید؟

مهدکودک‌ها از نظر تربیتی زیربنای شکل‌گیری شخصیت کودک هستند و نقش مهمی در ایجاد اعتمادبه‌نفس و امنیت روانی دارند.

از نظر آموزشی، هدف آنها آماده‌سازی کودک برای یادگیری و تقویت کنجکاوی است، نه آموزش زودهنگام و محفوظات‌محور.

از نظر اجتماعی، مهدکودک فضایی برای تمرین زندگی جمعی، رعایت قوانین، همدلی و حل تعارض است.

همچنین این مراکز نقش مهمی در سلامت روان کودک و انتقال غیرمستقیم هویت فرهنگی و ایرانی–اسلامی ایفا می‌کنند. مهدکودک در کنار خانواده قرار دارد و مکمل فرآیند تربیت خانوادگی است، نه جایگزین آن.

مهدکودک‌ها با فراهم‌کردن محیطی امن، شاد و حمایتی، زمینه رشد تربیتی، آموزشی و اجتماعی کودک را فراهم می‌کنند. این مراکز با تقویت اعتمادبه‌نفس، کنجکاوی، مهارت‌های ارتباطی و انتقال غیرمستقیم هویت فرهنگی، در کنار خانواده نقش مؤثری در شکل‌گیری شخصیت سالم کودک دارند.

مهم‌ترین چالش‌های صنف شما چیست؟

مهم‌ترین چالش‌ها شامل نبود سیاست‌گذاری واحد و پایدار، نگاه صرفاً خدماتی به مهدکودک، ضعف محتوای آموزشی کودک‌محور، مشکلات نیروی انسانی مانند دستمزد پایین و امنیت شغلی ناکافی، و نیز مشکلات اقتصادی و نبود حمایت مؤثر دولتی است. با این حال، با تدوین سیاست ملی پایدار، تغییر رویکرد به تربیت جامع کودک، ارتقای محتوای آموزشی، توانمندسازی و حمایت از مربیان، و جلب مشارکت دولت و بخش خصوصی می‌توان کیفیت و پایداری این حوزه را به‌طور معنادار بهبود داد.

همچنین، توسعه نظام نظارت و ارزیابی مستمر، استفاده از پژوهش‌های علمی روز، تقویت نقش خانواده‌ها در فرآیند تربیت، بهره‌گیری از فناوری‌های آموزشی مناسب سن کودک، و توجه به عدالت آموزشی در مناطق کم‌برخوردار می‌تواند به تحقق اهداف این حوزه و کاهش نابرابری‌ها ضرورت دارد.