شیرابه زباله، تهدید خاموش منابع آب و سلامت عمومی

به گزارش جام جم البرز، محمد نوری سپهر با تشریح ماهیت خطرناک شیرابه زباله گفت: مایع تیره‌رنگی که در انتهای کیسه‌های زباله مشاهده می‌شود، ترکیبی از آلاینده‌های شیمیایی و بیولوژیکی است که حاوی مقادیر بالایی از مواد آلی، مواد معدنی، فلزات سنگین مانند سرب، کادمیوم و جیوه و همچنین عوامل بیماری‌زا است. این ترکیبات از بقایای مواد غذایی، پسماند‌های دارویی و مواد به‌کاررفته در بسته‌بندی‌ها منشأ می‌گیرند و می‌توانند تهدیدی جدی برای سلامت انسان و محیط زیست باشند.

نوری سپهر افزود: دفن غیربهداشتی پسماند‌ها موجب نفوذ شیرابه به سفره‌های آب زیرزمینی، که از مهم‌ترین منابع تأمین آب شرب و کشاورزی هستند، می‌شود. همچنین در مناطق ساحلی و جنگلی که امکان دفن بهداشتی پسماند محدود است، شیرابه‌ها وارد رودخانه‌ها، دریاچه‌ها و سد‌ها شده و این منابع را برای سال‌های طولانی آلوده می‌کنند. استفاده از چنین منابع آبی آلوده، زمینه‌ساز بروز بسیاری از بیماری‌های واگیر و غیرواگیر خواهد بود.

این استاد دانشگاه، مدیریت پسماند از مبدأ را مؤثرترین راهکار برای کاهش این مخاطرات دانست و اظهار کرد: این فرآیند باید از خانه آغاز شود. تفکیک زباله‌های‌تر و خشک، کاهش تولید پسماند، آموزش اعضای خانواده به‌ویژه کودکان و توجه به اصول صحیح مدیریت پسماند، نقش مهمی در کاهش تولید شیرابه و حفظ محیط زیست دارد.

وی همچنین با اشاره به اینکه حدود ۷۰ تا ۸۰ درصد پسماند‌های خانگی در ایران را زباله‌های‌تر تشکیل می‌دهد، بر ضرورت کاهش این بخش از پسماند‌ها تأکید کرد و گفت: جمع‌آوری و دفع به‌موقع زباله‌ها، ایجاد سازوکار‌های مناسب برای جمع‌آوری پسماند از درب منازل، بازیافت علمی پسماند‌های خشک، جلوگیری از بازیافت غیراصولی توسط افراد غیرمجاز، تولید کمپوست از پسماند‌های تر، استفاده از پسماند برای تولید انرژی، دفن بهداشتی و بی‌خطرسازی پسماند‌های عفونی، از مهم‌ترین راهکار‌های کنترل آلودگی محیط زیست و ارتقای سلامت عمومی است.

نوری سپهر در پایان خاطرنشان کرد: تحقق این اهداف نیازمند همکاری و مسئولیت‌پذیری مشترک شهروندان و دستگاه‌های متولی مدیریت پسماند است تا بتوان از منابع ارزشمند آب و سلامت جامعه به‌طور مؤثر حفاظت کرد.